Tijdens de recente avondbijeenkomst in het Provinciehuis, waar diverse Drentse partners en professionals samenkwamen, stond de reflectie op de concept-Omgevingsvisie Drenthe (november 2025) centraal. Hoewel de integrale aanpak van de visie en de erkenning van grote maatschappelijke opgaven (zoals klimaatverandering en vergrijzing) werden gewaardeerd, was de overheersende boodschap dat de ambities nu moeten leiden tot concrete, verleidelijke keuzes die daadkracht vereisen en aanzetten tot samenwerking.
De oproep tot verbinding: schuttingen slopen en bruggen bouwen
De Omgevingsvisie moet fungeren als een ‘bruggenbouwer’, een noodzakelijk instrument om de traditionele domeinen van beleid (zoals sport, natuur en cultuur) met elkaar te verbinden. Het lukt in Drenthe al op veel fronten om als ‘één team’ en ‘één Drenthe’ op te treden, maar dit moet verder gestimuleerd worden.
Dit vraagt om verbinding en liefde op menselijk en organisatorisch niveau. Partijen moeten “op date gaan” met elkaar, ook met de ‘not usual suspects’, om zo gezamenlijk oplossingen te vinden. Organisaties benadrukten de noodzaak van een structurele samenwerking tussen de alle ondersteuningsorganisaties van de provincie om leefbaarheid en participatie te versterken.
Van kaders naar creativiteit: ruimte voor de toekomst
Om tot daadwerkelijke oplossingen te komen, werd de provincie gevraagd meer ‘lef’ te tonen en een regisserende rol op zich te nemen. Deze daadkracht moet zich uiten in het stellen van heldere kaders waarbinnen inwoners en organisaties hun creativiteit en initiatieven “van onderop” volop kunnen ontplooien, zonder dat de discussie wordt doodgeslagen door strikte kaarten. De kracht van de provincie ligt in het mogelijk maken van oplossingen die slimmer, anders en toegankelijker zijn.
Verbeelding en ontwerpkracht zijn cruciaal om complexe opgaven aan te pakken en de visie tot leven te wekken, voorbij de feiten en cijfers. Een voorbeeld van een opening voor een gezamenlijk gesprek is het landelijk gebied. AgrariĂ«rs gaven aan dat ze behoefte hebben aan duidelijkheid en perspectief voor de lange termijn (10, 20, 30 jaar). Zij staan open voor samenwerking in gebiedsprocessen met natuurorganisaties. In plaats van functiewijziging als een dreiging te zien, kan de focus liggen op het definiĂ«ren van ‘investeringsgebieden’ waar opgaven voor water, natuur en landbouw samenkomen, en waar landbouw een rol kan spelen in het realiseren van maatschappelijke doelen (bijvoorbeeld door extensivering).
Wonen, zorg en vitaliteit: gezonde generaties
De Omgevingsvisie moet stevig inzetten op een vitale samenleving. Er is een dwingende noodzaak om het probleem van de dubbele vergrijzing en het tekort aan voldoende en betaalbare woningen voor zowel ouderen als jongeren in dorpen en steden aan te pakken. Jongeren zijn essentieel om de draagkracht en leefbaarheid in de dorpen te behouden.
De GGD Drenthe pleitte ervoor om ‘gezondheid first’ te stellen en te bouwen aan gezonde generaties, waarbij de inrichting van de leefomgeving sociale cohesie en beweging moet stimuleren. De oplossingen voor de toenemende zorgvraag liggen vaak buiten de gezondheidszorg. De sociale infrastructuur, waaronder dorpshuizen en netwerken, is van vitaal belang om eenzaamheid tegen te gaan en gemeenschappen te verbinden.
Creativiteit kan leiden tot oplossingen zoals kleine, gecombineerde locaties in dorpen (die lichte zorg, een buurthuis en een basisvoorziening bundelen) om de vitaliteit te borgen. Essentieel hierbij is de bereikbaarheid. De provincie moet investeren in een aantrekkelijk fietsnetwerk (zoals fietssnelwegen) en in publieke mobiliteit, zodat gezond en duurzaam vervoer tussen dorpen en regio’s wordt gestimuleerd.
Samen in beweging voor de toekomst van Drenthe
De integrale aanpak in de Omgevingsvisie wordt breed gedragen. De consensus is dat de volgende stap gezamenlijke actie vereist. Door de verbinding te zoeken, bijvoorbeeld door “in de huid van de ander te kruipen” of samen “op de fiets” te gaan, kan de benodigde integraliteit in de praktijk worden gebracht.
De provincie wordt opgeroepen om deze samenwerking te stimuleren en te zorgen voor duidelijke kaders die perspectief bieden aan alle inwoners van Drenthe. Het investeren in sociale cohesie, leefbaarheid en voorzieningen, zowel in de steden als in de dorpen (die het kloppend hart van Drenthe vormen), is een randvoorwaarde voor brede welvaart in de hele provincie.
Wij nodigen alle Drentse partners – van bewoners tot boeren, van zorgprofessionals tot ondernemers – uit om deze handschoen op te pakken. Laten we de komende periode gebruiken om de verbeelding te mobiliseren en in concrete gebiedsprocessen samen te werken aan een veerkrachtige en gezonde toekomst voor heel Drenthe.
